SİZ HARDA – ALBALI PLUS ORDA!

Ev tikmək üçün neyləməli?

Hər kəs üçün

Azərbaycanda insanların xüsusilə də gənc ailələrin mənzil problemini həll etmək üçün yollardan biri də fərdi mənzillərin tikintisidir. 2000-ci illərin əvvəlindən başlayan «mənzil bumu»nda fərdi evlərin payı da az deyil. Amma fərdi evlərə tələbatın indi də böyük olmasına baxmayaraq, ölkə vətəndaşlarının böyük hissəsi hələ də bunun üçün lazım olan qanuni tələblərdən xəbərsizdir. Halbuki fərdi evin tikintisi üçün icazələrin alınması və rəsmiləşdirilməsi üçün qanuni tələbləri nəzərə alanda, bu prosesin o qədər də çətin olmadığı aydınlaşır.

Bütün bunları, eləcə də fərdi evlərin tikintisinə marağın böyük olduğunu nəzərə alaraq fərdi yaşayış evinin tikintisi üçün vətəndaşın keçməli olduğu mərhələləri və tələb olunan sənədlərin siyahısını təqdim edirik. Ev tikmək çətin deyil – sadəcə, qanunları bilmək kifayətdir.

Beləliklə...

1-ci addım: Torpaq sahəsinin əldə edilməsi

Fərdi mənzil tikmək istəyən şəxs əvvəlcə torpaq sahəsinə malik olmalıdır. Bunun üçün vətəndaş ya torpaq sahəsini digər şəxsdən pulla alır, ya da torpaq sahəsinin alınması üçün bələdiyyəyə müraciət edir. Torpaq qanunvericiliyinə əsasən, bələdiyyə ərazilərindən torpaq sahələri hərracların keçirilməsi qaydası ilə alınır.
Bu üsulla torpaq sahəsi əldə edən şəxs həmin sahə üzərində mülkiyyət hüququnu təsdiqləmək üçün sənədlərini Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin ərazi idarələrinə təqdim etməlidir.
Sənədlərə ərizə, torpağın əldə edilmə əsası - bələdiyyənin qərarı, Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsi və bələdiyyə tərəfindən təsdiqlənmiş alqı-satqı aktı (01 dekabr 2007-ci il tarixindən sonra hərrac protokolu və ya alqı-satqı müqaviləsi), bələdiyyə tərəfindən tərtib edilmiş və təsdiq edilmiş baş yerquruluşu-təsərrüfat planından çıxarış, torpaq sahəsinin planı və ölçüsü, torpaq sahəsində yerləşən bina, qurğu, tikililərin və digər daşınmaz əmlakının (onların tərkib hissələrinin) texniki pasportu, plan-cizgisi, dövlət rüsumunun ödənilməsi barədə qəbz daxildir. Bu proses “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” qanunla tənzimlənir.
Daşınmaz əmlak (burda torpaq sahəsi) üzərində mülkiyyət hüquqlarının dövlət qeydiyyatına alınması barədə çıxarışın verilməsi üçün 30 manat, daşınmaz əmlaka dair texniki sənədlərin (pasport və plan-ölçü) verilməsi üçün 50 manat məbləğində dövlət rüsumu tutulur.

2-ci addım: Evin layihənin çəkilib təsdiqlənməsi

Fərdi evin tikintisi üçün ikinci iş evin layihəsinin çəkilməsidir. Layihəni bu sahədə lisenziyası olan təşkilat yaxud memar çəkə bilər. Vətəndaş layihəni onlara sifariş verir. Yaşayış evinin layihəsində evin tikiləcəyi torpaq sahəsinin ümumi planı, evin harda yerləşdiyi, yaşayış sahəsinin layihəsi, planı, ikinci dərəcəli tikintilər, həyətin quruluşu və s. göstərilir. Layihənin çəkilməsi adətən 200-300 manata başa gəlir. Bu məbləğ evin quruluşuna görə dəyişir - layihə mürəkkəbləşdikcə qiymət də artır. Bu proses “Memarlıq fəaliyyəti haqqında”, “Şəhərsalmanın əsasları haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunları ilə tənzimlənir.
Növbəti mərhələdə layihənin sifarişçisi tikinti aparılacaq ərazinin yerləşdiyi icra hakimiyyəti orqanına müraciət etməklə layihəni həmin qurumun memarı ilə razılaşdırmalı və təsdiq etdirməlidir. Bu, icra hakimiyyətinin evin necə tikildiyini bilməsi və onun ətrafındakı infrastruktur uyğunluğuna baxması üçün lazımdır. Məsələn, əgər ev magistral yolun kənarındadırsa onun memarlıq görünüşü olmalıdır. Amma bu kənar ərazilərə aid deyil. Beləliklə, layihə rayon icra hakimiyyətinin memarı ilə razılaşdırılır, bundan sonra icra hakimiyyəti layihəni təsdiqləyir.

3-cü addım: Evin layihənin ekspertizası

Fərdi evin layihəsi icra hakimiyyətində təsdiq edildikdən sonra onun ekspertizası aparılır. Qeyd edək ki, bütün tikililər öz əhəmiyyətinə və mürəkkəbliyinə görə məsuliyyət səviyyələrinə bölünürlər. “I, II və III məsuliyyət səviyyəli bina və qurğuların təsnifatı”nın təsdiq edilməsi haqqında Nazirlər Kabinetinin qərarına əsasən bunlar 1-ci, 2-ci və 3-cü məsuliyyət səviyyəli binalar adlanır. Həmin qərara əsasən, III məsuliyyət səviyyəli bina və qurğuların təsnifatına aid olan - 12 metr hündürlüyədək - fərdi yaşayış evləri, parniklər, istixanalar, yay pavilyonları, kiçik anbarlar və buna oxşar tikililər istisna olmaqla yerdə qalan bütin bina və qurğular I və II məsuliyyət səviyyəli tikililərə aid edilib. 3-cü məsuliyyət kateqoriyasına aid tikililər müvafiq rayon icra hakimiyyəti orqanlarında nəzarət qurumları tərəfindən sadələşdirilmiş formada ekspertiza olunur.
Bunun üçün əvvəla layihənin ətrafa nə qədər uyğun gəlməsi araşdırılır və memar buna rəy verir. İkinci məsələ – layihəyə əsasən tikiləcək evin konstruktiv quruluşu, möhkəmliyi - bünövrəsi, tikinti hissəsi və s. seysmik davamlılığı ilə bağlıdır. 3-cü məsələ su, işıq və qazın çəkilməsiylə bağlı müəyyən tələblərin qoyulma ehtimalıdır. Bu məsələlər “Memarlıq fəaliyyəti haqqında”, “Şəhərsalmanın əsasları haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunları ilə tənzimlənir.

4-cü addım: Tikintiyə icazənin alınması

Növbəti mərhələ tikintiyə icazə sənədinin alınmasıdır. “Tikinti işlərinin təşkili, aparılması və tikintisi başa çatmış obyektlərin istismara qəbulu Qaydaları”na əsasən tikintiyə icazə Bakı şəhər icra hakimiyyəti Memarlıq və şəhərsalma idarəsindən alınmalıdır. Bu idarə ərizəçiyə ya icazə verir, ya da səbəbi göstərilməklə icazə verməkdən imtina edir. Ərizəçi burdakı iradları aradan qaldırıb yenidən müraciət edə bilər. İcazə üçün müraciətə baxan idarə müxtəlif məsələləri, o cümlədən həmin ərazinin altından magistral kəmərlərin keçməsini və s. nəzərə alır. Tikinti üçün icazəni alandan sonra maneəsiz şəkildə evin tikintisinə başlamaq olar. Qeyd edək ki, evin hündürlüyü 12 metrdən çox olsa onun tikintisinə Fövqaladə Hallar Nazirliyi nəzarət edir.

5-ci addım: Kommunikasiya xətlərinin çəkilməsi və istismara hazırlıq

Ev tikildikdən sonra rayon icra hakimiyyətinin memarlıq şöbəsinin iştirakı ilə texniki şərtlər alınır. Bura qaz istismar idarəsi, “Bakıelektrikşəbəkə”, su və kanalizasiya idarələrindən alınan texniki şərtlər daxildir. Texniki şərtlərin alınması üçün müvafiq rüsum tələb olunur. Vətəndaş bunların hər biri üçün təxminən 30-40 manat vəsait ödəyir. Bu proses Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarlarına əsasən aparılır.
Texniki şərtlər alındıqdan sonra vətəndaş rayon icra hakimiyyətinə müraciət edib istismar haqqı alır. İstismar haqqı - tikinti zamanı memarla ilkin razılaşdırılmış plandan kənara çıxılmaması ilə bağlı zəmanətdir. Məsələn, evin planına onun üç otaq olması daxil edilib, lakin tikinti prosesində ev sahibi daha bir otaq əlavə edirsə, bu plandan kənara çıxma sayılır və s. Bu kimi hallar qəza vəziyyətinə gətirib çıxara bildiyi üçün ev tikildikdən sonra belə hallara yol verilmədiyinə tam əmin olmaq üçün memar evə yenidən baxır və evə istifadə hüququ verilir. Razılaşdırılma prosesi vətəndaşa pulsuz başa gəlir.

6-cı addım: Evin ünvanının alınması

Evdən istifadə hüququnun alınmasından sonra növbəti addım ünvan alınmasıdır. Daşınmaz əmlak obyektlərinə ünvan verilməsi “Azərbaycan Respublikasında ünvan reyestrinin aparılması və daşınmaz əmlak obyektlərinə ünvan verilməsi Qaydaları” ilə tənzimlənir. Ünvanların verilməsi Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi Reyestri Xidməti tərəfindən aparılır. Əmlaka ünvan verilməsi üçün vətəndaş Reyestr Xidmətinin əmlakın yerləşdiyi ərazidəki yerli idarələrinə müraciət edir. Daşınmaz Əmlak obyektlərinə ünvanlar daşınmaz əmlakın növündən asılı olmayaraq eyni qaydada verilir. Məsələn, fərdi yaşayış evi ilə kommersiya obyektlərinə ünvanların verilməsində heç bir fərq yoxdur. Ünvan alınması prosesi 3 iş günü çəkir. Daşınmaz əmlak obyektinin ünvanının təyin edilməsi ilə bağlı 20 manat, əmlakın ünvanı barədə məlumatların verilməsi ilə bağlı 10 manat xidmət haqqı tələb olunur.

7-ci addım: Evə mülkiyyət hüququnun təsdiqlənməsi

Sonuncu mərhələ yaşayış evi üzərində hüquqların dövlət qeydiyyatı və çıxarışın alınmasıdır. Bunun üçün torpaqayırma sənədləri ilə birlikdə ərizə; torpaq sahəsində yerləşən bina, qurğu, tikililərin və digər daşınmaz əmlakının (onların tərkib hissələrinin) texniki pasportu; eskiz-planı; tikilinin yerli icra hakimiyyəti orqanının memarlıq xidməti tərəfindən təsdiq edilmiş layihəsi, tikilinin istismara qəbul aktı və ya tikilinin istismara yararlı olduğu və ərizəçinin tikili üzərində hüquqlarının qeydiyyata alınması barədə yerli icra hakimiyyəti orqanının sərəncamı; dövlət rüsumunun ödənilməsi barədə qəbz Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin ərazi idarələrinə təqdim edilməlidir. Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən çıxarış 20 gün ərzində tərtib olunur. Bu çıxarış mülkiyyət hüququnun təminatı deməkdir. Yəni vətəndaş bu sənədi əldə etməklə evin tamhüquqlu sahibinə çevrilir.

Fərdi mənzil tikintisi ilə bağlı xərclər və müddətlər

Icra olunan hərəkətin adı

Hərəkəti icra edən idarənin adı

Tələb olunan vəsait (AZN)

Müddət

Qanunvericilik

Torpaq üzərində mülkiyyət hüquqlarının dövlət qeydiyyatına alınması barədə çıxarışın verilməsi

ƏMDK yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti

30

20 gün ərzində

“Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” AR Qanunu, Maddə 9.2

Evin layihəsinin çəkdirilməsi

Layihəçəkmə sahəsində fəaliyyət göstərən təşkilat və ya fərdi memar

Təxminən
200-300

Sifarişçinin istəyi əsasında

“Memarlıq fəaliyyəti haqqında”, “Şəhərsalmanın əsasları haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunları

Tikintiyə icazə sənədinin verilməsi

  İH Memarlıq və Şəhərsalma İdarəsi

_______

Konkret deyil

“Tikinti işlərinin təşkili, aparılması və tikintisi başa çatmış obyektlərin istismara qəbulu Qaydaları”

Texniki şərtlərin alınması

Rayon İH memarlıq şöbəsinin iştirakı ilə “Bakıelektrikşəbəkə”, qaz istismar, su-kanalizasiya idarəsi

30-40

5-7
gün ərzində

Nazirlər Kabinetinin texniki şərtlərin verilməsi ilə bağlı müvafiq qərarları

İstismar haqqının alınması

Rayon icra hakimiyyəti orqanı

Vəsait ödənilmir

Konkret deyil

“Tikinti işlərinin təşkili, aparılması və tikintisi başa çatmış obyektlərin istismara qəbulu Qaydaları”

Evə ünvan alınması

ƏMDK yanında Daşınmaz Əmlakın Vahid Kadastrı Mərkəzi

30

3 gün

“Azərbaycan Respublikasında ünvan reyestrinin aparılması və daşınmaz əmlak obyektlərinə ünvan verilməsi Qaydaları”

Yaşayış evi üzərində hüquqların dövlət qeydiyyatı və çıxarışın verilməsi

ƏMDK yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti

30

20

Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” AR Qanunu




Fərdi mənzil tikintisinin mərhələləri:
1. Fərdi mənzil tikintisi arzusunda olan şəxs qanunvericiliklə müəyyən edilmiş şərtlərə müvafiq olaraq torpaq əldə etməlidir.
2. Layihəçəkmə üçün lisenziyası olan peşəkar qurum və ya şəxs tərəfindən evin layihəsi çəkilir.
3. Layihə tikinti aparılacaq ərazinin yerləşdiyi icra hakimiyyəti orqanının memarı ilə razılaşdırılır və təsdiqlənir.
4. İcra hakimiyyətində layihənin ekspertizası aparılır, ətrafa uyğunluğu, konstruktiv quruluşu, möhkəmliyi və s. qiymətləndirilir.
5. BŞİH Memarlıq və Şəhərsalma İdarəsindən tikintiyə icazə sənədi alınır. Bu orqan evin tikintisinə ya icazə verir, ya da səbəbi göstərilməklə bundan imtina edir. Vətəndaş burda göstərilən iradları aradan qaldırmaqla yenidən müraciət edə bilər.
6. Ev tikildikdən sonra rayon icra hakimiyyətinin memarlıq şöbəsinin iştirakı ilə qaz, elektrik enerjisi, su, kanalizasiya xətləri üçün texniki şərtlər alınır.
7. Rayon icra hakimiyyətindən istismar haqqı, yəni tikinti zamanı memarla ilkin razılaşdırılmış plandan kənara çıxılmaması ilə bağlı zəmanət alınır.
8. Ünvanların verilməsi ƏMDK yanında Daşınmaz Əmlakın Vahid Kadastrı Mərkəzi tərəfindən aparılır. Əmlaka ünvan verilməsi üçün vətəndaş Reyestr Xidmətinin əmlakın yerləşdiyi ərazidəki yerli idarələrinə müraciət edir. Ünvan alınması prosesi 3 iş günü çəkir.
9. Yaşayış evi üzərində hüquqların dövlət qeydiyyatı və çıxarışın alınması üçün Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinə müraciət edilir. Vətəndaş bu sənədi əldə etməklə evin tam hüquqlu sahibinə çevrilir.

«Daşınmaz Əmlak» jurnalı («Daşınmaz Əmlak Analitik İnformasiya Bülleteni»)
№01, 2010

Yazar

Lent.az

Oxunub

18073 dəfə

Tarix

18.11.2010 / 12:05

Xəbər lenti



31 Oktyabr 2014

30 Oktyabr 2014

Online: 932